Loslaten

Prille baby’s houd je vast, koester je, bescherm en verzorg je. Dat is je taak als ouder, maar naarmate je kind groeit moet je steeds vaker een stapje terug doen, afwachten, loslaten. En o wat is dat moeilijk!!! Wanneer hoef je niet meer te helpen? Wanneer is je kind groot genoeg om zelf te pakken, schenken, regelen, alleen de trap op te gaan. Maar nog moeilijker vind ik het nu mijn kinderen zo groot worden dat ze zelfstandig buiten spelen of alleen naar een vriendin vertrekken op de fiets. Steeds weeg ik af, is dit mijn angst waardoor ik dit wil verbieden of is mijn kind nog niet toe aan zoveel verantwoordelijkheid. Kan ik met hem wel afspraken maken die worden nageleefd?

Doordat je kind oefent met zelfstandig ondernemen krijgt hij zelfvertrouwen en daar groeit hij enorm van. Onze zoon is nu 7 en heeft een enorme drang om de wereld te ontdekken. Hij wil erop uit trekken met zijn fiets, door de wijk, door het park, langs de bouwplaats om daar te kijken en steeds weer een ander rondje. Vertrekken we samen om de hond uit te laten, steevast raak ik hem onderweg “kwijt” omdat hij zo ver vooruit is dat hij helemaal uit het zicht is verdwenen. Ik loop dan maar braaf het rondje met de hond dat ik altijd maak in de hoop hem onderweg nog tegen te komen. Bij thuiskomst staat hij soms op mij te wachten soms ook niet…. In het laatste geval raak ik vreselijk ongerust, waar zal hij zijn? Ben ik hem onderweg misgelopen en staat hij nu ergens te huilen omdat hij mij kwijt is? Welnee! Stralend komt hij even later de hoek om “mam! Bij de bouwplaats lijkt het wel of ze een dijk aanleggen!” Hij is er zo aan toe om los te worden gelaten, maar ik nog niet…..

Ik ben vast niet de enige ouder die dat “loslaten” moeilijk vindt. Mij helpt het om steeds met mijn man of zus of andere ouder te praten over wat zij doen, welke regels hebben zij ingevoerd, hoe pakken zij het aan. Want je kind helpen opgroeien, zelfstandig maken zodat je kunt loslaten is natuurlijk het doel van opvoeden, maar dat is wat mij betreft wel de moeilijkste opgave.

gastouder zijn

Wat een bijzonder beroep is gastouder zijn toch. Als gastouder stel je je huis open, je gezinsleven en je hart. Je neemt kinderen op in je leven, soms kort soms langere tijd, maar altijd komt er een afscheid. De tijd die je met een kind doorbrengt is intensief. Immers, een kind kan pas groeien en ontwikkelen als hij veilig gehecht is, dus ook aan de gastouder. Goede hechting begint bij elkaar kennen en begrijpen. De gastouder moet elk kind weer opnieuw bekijken, wie ben jij? Wat vind jij fijn? Wat heb je nodig van mij? Er wordt gespeeld, gelachen, verzorgd, geknuffeld en al die tijd samen is nodig om te hechten, vertrouwd te raken met elkaar.

Als ouder bedenk je in eerste instantie dat je goede opvang nodig hebt als je gaat werken. “Goed” in de zin van veilige omgeving, prettige sfeer, goede verzorging en dat is zeker belangrijk! Het vormt de basis van een stimulerende leeromgeving waar je kind ontwikkelt naar zelfstandigheid. Het grappige is namelijk dat als de basis “goed” is je kind zoveel drang tot ontwikkelen heeft dat het bijna vanzelf gaat. “Bijna” maar niet helemaal want er moet natuurlijk wel veel gesproken worden om taal te leren, gespeelt worden om tot ontdekkingen en inzichten te komen en geoefend met alles zelf doen om zelfstandig te worden. En laat dat nou net zijn wat de gastouder allemaal doet en te bieden heeft!

Ik hoor steeds van “mijn” gastouders dat ze zo vol liefde over hun kindjes praten. Zo trots op de mijlpalen die ze halen en hoe ze genieten van hun knuffels en ondeugden. De tijd die zij met jouw kind doorbrengen is zo intensief! Mijn zoontje is ook vanaf 3 maanden tot ruim 5 jaar bij zijn “oma” Carla geweest. Zijn gastouder was net zo vertrouwd met hem als wij zelf zijn. Hij spreekt nog regelmatig over haar en wat ze allemaal deden samen.

En dan is het ineens voorbij. Tijd om afscheid te nemen. Een nieuwe mijlpaal, naar de basisschool gaan, is aangebroken. Gastouder Annie omschreef het heel mooi in onderstaand gedicht;

Gastouder… dat wil je zijn.

Jij bent het wel of niet.

Het zit in jou of niet.

Kan jij oneindig liefde en geduld gebruiken, dan zit het goed.

Je gastkinderen komen en gaan.

Jij bouwt met hun een band met vallen en opstaan net als “thuis”.

Opééns is het voorbij, bosje bloemen, trakteren en weg zijn ze…

Als gastouder maak je echt het verschil in een kinderleven! Wat mij betreft is er geen fijnere opvang dan bij een gastouder.

Wilde jongens

Lang dacht ik dat het echt niet uitmaakt of je een jongenskind of meisjeskind krijgt, maar nu ik allebei in huis heb moet ik erkennen dat het wel degelijk verschil maakt. Of het nu gaat om de manier van spelen, de interesses of mijn manier van opvoeden, het gaat allemaal net even wat anders met onze zoon dan met onze dochter.

Waar mijn dochter aan het tutten was met haar knuffels, pop en keukenspulletjes, was mijn zoon aan het onderzoeken of het keukentje ook op zijn kant kon liggen en hij er dan op kon klimmen en het kinderwagentje bleek op zijn kop prima dienst te doen als “veegwagen” waarmee de hele huiskamervloer vakkundig aan kant werd geveegd. Zijn prachtige bouwwerken halen zelden het einde van de dag, want er komt een aardbeving of andere ramp waardoor de hele boel luidruchtig instort en in onze huiskamer een grote ravage achterblijft. Terwijl onze dochter de hele middag bezig was alles mooi neer te zetten en daarna dagenlang niets meer te spelen had, want ze wilde het “mooimaakje” niet kapot maken. Het spel van onze zoon is zeer regelmatig luidruchtig te noemen en met vriendjes wil hij het liefst stoeien (nep-vechten noemt hij dat), rennen en klimmen. Alles is daarbij een competitie.

Maar waarom is dat nou toch? Hebben wij hem dat onbewust aangeleerd door hem als jongen te behandelen? Ik geloof niet dat we enkel maar “jongens” speelgoed hebben aangeboden en dat hij daarom zulk gedrag vertoont en ik heb nog nooit gezegd dat hij stoer moet doen of niet moet aanstellen omdat hij een jongen is.

De wetenschap toont aan dat het hormoon testosteron hier in belangrijke mate voor verantwoordelijk is. Dat hormoon testosteron zorgt er bijvoorbeeld voor dat de hersenontwikkeling bij jongens net even anders verloopt dan bij meisjes. Over het algemeen is het ruimtelijk inzicht en het abstract denken daardoor beter ontwikkeld bij jongens, terwijl bij meisjes de taalontwikkeling actiever is waardoor zij communicatief vaardiger zijn.

Ook zullen jongens op een andere manier kennis en vaardigheden opdoen. Waar wij al snel denken dat jongens “slopen” zijn ze eigenlijk bezig het materiaal te onderzoeken. Is het hard? Kan het open/kapot? Maakt het geluid? Door te testen komt een jongen tot leerzame conclusies en soms zelfs tot verrassend creatieve nieuwe inzichten. Dit is bijvoorbeeld goed te zien als je kinderen met de klei laat spelen. Meisjes zullen over het algemeen snel overgaan tot iets maken van de klei, terwijl jongens veel langer zullen smeren, knijpen en prikken in de klei. Dan lijkt het net of hij niets heeft gedaan, maar wauw wat een materiaalkennis is hier opgedaan! Als volwassene in deze situatie moeten we misschien wat vaker de verwachting van het eindproduct loslaten en de kinderen gewoon plezier laten hebben in het proces.

Natuurlijk is het voor elke jongen of elk meisje net even anders. We zijn gelukkig niet allemaal hetzelfde. Het is in ieder geval belangrijk dat jongens én meisjes veel verschillende soorten spel en materiaal wordt aangeboden zodat zij allebei kans krijgen te onderzoeken en spelen met dat wat hun voorkeur heeft op een manier die hun voorkeur heeft. En als opvoeder is het goed te onthouden dat jongens en meisjes anders met materiaal, elkaar en de omgeving om zullen gaan.

Naar Buiten!

Elke twee weken probeer ik een blog te schrijven, maar dat was even niet gelukt want wij waren naar buiten! Het was vorige week voorjaarsvakantie en zeker de eerste dagen zulk mooi weer. Het buitenleven trekt dan. Maar ook als het niet zo mooi weer is, probeer ik elke dag de kinderen mee naar buiten te nemen. Onze hond helpt ons daarbij enorm, want o wat is het verleidelijk om bij regen binnen te blijven… Toch merk ik dat we er allemaal plezier aan beleven onder alle weersomstandigheden naar buiten te gaan.

Steeds vaker komt het thema “buiten spelen” ook in het nieuws. Het blijkt dat steeds minder kinderen dagelijks buiten spelen en dat dit niet zonder gevolgen is. Buiten spelen heeft namelijk goede invloed op de motorische ontwikkeling van kinderen en ook voor de ogen is buiten zijn belangrijk. (lees hier waarom) Bedenk maar eens hoe moeilijk lopen ineens blijkt te zijn met allemaal ongelijke stoeptegels en afstapjes. Voor je kleintje is dat echt oefenen geblazen. Die ervaring wil je hem toch niet ontnemen?

Voor jonge kinderen is de buitenwereld een grote schatplaats van ontdekkingen. De putdeksel die een ander geluid maakt als je er op stapt, een bloemetje tussen de tegels, het schuine randje op en af aan het eind van de oprit, afgevallen blaadjes of een stok zomaar voor het oprapen. En dan ben je nog niet eens de straat uit! Je kan gewoon een rondje gaan lopen en mee-verwonderen wat er allemaal te zien is onderweg. Of je gaat naar een speelveldje met de bal of het speeltuintje om de hoek waar weer allemaal nieuwe uitdagingen op je kind wachten. Met een 1-jarige kan je gerust 1,5 kilometer lopen, het duurt alleen drie keer zo lang als je gewend was zelf te lopen 😉

En als het dan regent? Regenjassen en laarzen aan en lekker stampen in de plassen. Ook leuk, geef je peuter een paraplu! Weet je wel hoe moeilijk het is een paraplu boven je eigen hoofd te houden? Heerlijk toch, om je kind te zien glunderen als hij met zijn eigen paraplu mag lopen en het ook nog lukt om droog te blijven.

Met een klein kind moet je natuurlijk wel mee naar buiten. Als je een tuin hebt kan je ook in de tuin spelen, met zand, een loopauto of bal. Zolang je maar buiten blijft bij je kind, want wie wil er nou helemaal alleen in de tuin spelen. Pas als je kind ouder wordt kan je denken aan zelfstandig buiten spelen. Met welke leeftijd dat is hangt helemaal af van jezelf, de woonsituatie en je kind. Kan je goede afspraken maken met hem? Woon je aan een autovrije straat of juist aan een drukke weg of aan het water? En durf je het zelf al aan om je kind korte tijd uit het oog te verliezen? Wat vond ik dat moeilijk zeg! Iedere drie minuten ging ik weer even kijken, is ze er nog? Maar ook dat vertrouwen groeit langzaam. Nu spelen mijn kinderen buiten en denk ik maar eens in het kwartier, zou het wel goed gaan, ik heb ze al zo lang niet gezien of gehoord. En als ik dan ga kijken zijn ze zo heerlijk aan het spelen met vriendjes op het veldje en in de hut die in de struiken is gemaakt dat ik stilletjes weer wegsluip om hen niet te storen.

En weet je wat nou ook zo fijn is? Na een flinke tijd buiten spelen slaapt je kind zo heerlijk!

Het ophaal-drama

Na een afscheid in tranen en een dag hard werken wil je zo snel mogelijk je kindje weer ophalen bij de gastouder. Je verheugd je op het blije gezichtje van je kind en zijn armpjes om je heen. Helaas blijkt als je bij de gastouder aankomt dat je kind helemaal niet zo blij is jou te zien. Sterker nog, hij keurt je geen blik waardig en wil niet eens mee naar huis! Dan maar even overleggen met de gastouder hoe de dag is verlopen. Heel gezellig was het vandaag, ja hij was echt lief en kan zo goed helpen. Goh wat fijn om te horen! Maar terwijl jullie praten klimt je kindje op de rugleuning van de bank en gaat in het raamkozijn staan! Wat is dat nou? Dat doet hij anders nooit! En wie grijpt er nu in? Jij of de gastouder…

Herkenbaar? Voor mij wel in ieder geval. Mijn zoontje wilde vaak niet mee, rende voor mij weg en zodra mijn aandacht verslapte kwam de ondeugd, om nog maar te zwijgen over de drama’s met schoenen aandoen en gedag zeggen.

Waarom gebeurt dit toch? Jonge kinderen hebben geen besef van tijd en het moment dat papa of mama verschijnt komt voor hen altijd onverwacht. Het is dan moeilijk om meteen te schakelen van spelen bij de opvang naar jas en schoenen aan en naar huis. Ook is het niet meer duidelijk wie er de leiding heeft, want je bent nog bij de gastouder in haar huis met haar regels, maar nu is mama er dus zij zegt wat ik ga doen. Dan is even testen wel zo handig, dan weet je kind meteen wie de baas is.

Voor die kinderen die het overgang moment bij het ophalen lastig vinden helpt het enorm als de gastouder kort voor het ophalen aankondigt dat mama zo komt. Wellicht even een appje dat je er met 15 minuten bent? (als je altijd op dezelfde tijd komt is dat niet nodig natuurlijk)

Is je kind druk aan het spelen en merkt hij jou nog niet op? Maak van deze gelegenheid gebruik om vast de tas in te pakken en de dag door te nemen met de gastouder. Op deze manier verstoor je het spel niet en is er minder gelegenheid voor ongewenst gedrag. Als er toch ondeugende dingen gebeuren, bespreek dan gerust met je gastouder wie er op deze momenten gaat ingrijpen. Dan is het duidelijk wie de leiding neemt, ook voor jou als ouder.

Is het elke keer een drama om de jas en schoenen aan te krijgen bij het ophalen? Vraag dan of de gastouder de schoenen vast wil aandoen voordat jij binnenkomt of zorg dat je duidelijk en kordaat optreedt. Benoem dat je begrijpt dat het jammer is dat je naar huis gaat maar dat het nu tijd is. Dan maar even worstelen met de schoenen… Als je steeds kort, duidelijk en rustig bent, gaat het misschien niet elke keer fantastisch maar zal je merken dat je kind toch wat handzamer wordt.

Vergeet niet, ook al is het niet gezellig bij het ophalen, je kind is echt wel blij om weer bij jou te zijn!

De box

Elke aanstaande ouder leen of koopt er één, een box. Een fijn en handig plekje waar je je baby kan leggen in de huiskamer. Of waar het speelgoed in verzameld wordt, of waar de luiers en andere baby benodigdheden in liggen…. Zodra de baby kan rollen of tijgeren over de vloer raakt bij de meeste huishoudens de box in onbruik en voor de eerste verjaardag is hij vaak alweer verdwenen, want best een groot ding in de kamer. Maar misschien is de box nog best handig, mits goed gebruikt.

Eerst maar eens kijken hoe we de box zien. Vaak zien ouders de box als een veilige parkeerplaats voor hun kindje. En dat is het natuurlijk ook. Letterlijk veilig, want grote broer kan niet over de baby heen racen met zijn auto’s en de baby kan er niet uit vallen. Maar de box kan ook een veilige plek zijn op een andere manier. Namelijk een fijn plekje om even tot jezelf te komen, voorspelbaar en omsloten zodat je kindje letterlijk de randjes van zijn wereld ervaart. Dat geeft een kind ook een stukje veiligheid maar dan in emotionele zin. Nu hoor ik je denken, ja maar mijn baby huilde steeds als hij in de box lag! Dat kan zeker het geval zijn en vaak zelfs in de eerste drie maanden na de geboorte als je baby veel behoefte heeft en lichamelijk contact en nabijheid. Dan is de box een plekje dat je alleen kan gebruiken als die direct naast jou staat zodat je kindje je nabijheid kan voelen, horen en zien. De korte tevreden momentjes in de box geven rust aan jou en je baby.

Een baby die regelmatig op zijn rug of buik in de box wordt gelegd kan bovendien goed oefenen met het ontdekken van zijn lijfje. Trappelen met de beentjes, draaien op de zij en later ook door naar zijn buik. Op de buik liggend de rug en nekspieren trainen. Het is echte baby gymnastiek. Als een kindje na 4 a 5 maanden al aardig wat kracht in zijn bewegingen heeft is het zo mooi om te zien dat de spijlen van de box het voor hem mogelijk maken helemaal rond zijn as te draaien. Leg je hem met zijn hoofdje aan één kant neer even later ligt hij ondersteboven met zijn hoofd aan de andere kant. En het eerste optrekken tot staan gaat ook uitstekend aan de spijlen van de box.

Maar hoe houd je het leuk in de box? (meer…)

Mag ik je helpen?

Van een schattig klein hummeltje dat verzorgt en gekoesterd moet worden, groeit je kind snel uit naar een klein mensje dat alles zelf wil doen. En wat is het knap dat ze al zelf haar schoenen aan kan doen en haar jas, maar wat duurt dat lang…. En dat komt niet zo goed uit want je hebt haast…. Dus even gauw helpen. Maar o jee, dat valt helemaal verkeerd en nu krijgt je kind een driftbui….

Iedereen met kinderen onder de 4 jaar (en misschien zelfs daarboven) herkent dit scenario. Ik heb mijn hulp ook vaak moeten bekopen met een boze of verdrietige peuter. Maar dat was dan ook mijn eigen schuld, had ik het maar eerst gevraagd en het antwoord ook gerespecteerd dan had de situatie heel anders verlopen.

Wij volwassenen bedoelen het natuurlijk goed, we zien ons kind klungelen en nemen het over omdat wij het wel even voor hen willen doen. Maar stel je eens voor dat je een nieuwe telefoon hebt en lekker rondkijkt hoe het allemaal werkt en een beetje speelt met het instellen van je beginscherm als je partner ongevraagd de telefoon uit je handen trekt want hij heeft er ook zo een en hij weet al veel beter hoe het werkt en zal alles wel even instellen…. Ja hallo! Ik wilde het zelf proberen en daar meteen van leren.

Precies zo voelt je kind zich ook als jij wel even snel de sokken pakt en ze aantrekt terwijl ze het zelf wilde doen. Maar wat moet je dan met een “zelluf-doen!” peuter terwijl je haast hebt of gewoon ziet dat het nog niet lukt? (meer…)

Waarom ritme zo fijn is

Ik ben helemaal in de war. De feestdagen waren gezellig, maar welke dag is het nu eigenlijk? En wat moet er vandaag gebeuren? Ik merk het ook aan onze kinderen, steeds opnieuw welke dag is het mama? Wat ga ik doen vandaag? Na twee weken vakantie kijk ik uit naar weer wat ritme in de week (en tegelijkertijd kijk ik op tegen het vroege uur van de wekker, maar dat even terzijde).

Ons gezin vaart wel bij een voorspelbaar ritme. Dat is eigenlijk helemaal niet zo bijzonder, we houden immers allemaal van voorspelbaarheid. Voorspelbaarheid zorgt ervoor dat we weten wat er van ons verwacht wordt en dat we daar gemakkelijk aan kunnen voldoen. Denk maar aan de vele handelingen die we elke morgen in een vaste volgorde afwerken om zo snel mogelijk de deur uit te kunnen.

Voor kinderen is het ritme wat zij aangeboden krijgen nog belangrijker dan voor jou en mij. Als je heel klein bent en nog niet vooruit kan denken en plannen, laat staan kan zien hoe laat het is en inschatten hoeveel tijd iets nodig heeft, is ritme en voorspelbaarheid het enige waaraan je kunt aflezen wat er van je verwacht wordt. Het is voor een baby of peuter heerlijk om elke keer in een vaste volgorde verzorgt te worden. Als je bijvoorbeeld elke keer hetzelfde bed-ritueel uitvoert is de kans groot dat je kindje daarna ontspannen gaat slapen.

Ook de gastouder maakt gebruik van een vast dagritme. Het ritme van binnenkomen, vrij spelen, samen drinken, naar buiten, brood eten en daarna slapen wordt in bijna alle gevallen door elke gastouder gevolgd. Als je een gastouder vraagt waarom zij dat zo doet zal je altijd het antwoord horen “omdat dat de kinderen veiligheid of houvast biedt”.

Dus mocht je thuis steeds worstelen met alle activiteiten die je met het gezin gedurende de dag moet doorlopen, probeer het dan eens een week in een vast ritme. Elke dag dezelfde indeling, of je nu gaat werken of vrij bent. Vraag desnoods aan je gastouder hoe haar dagritme er precies uitziet.

Wij gaan maandag weer in ons normale ritme beginnen van school, werk, opvang en zwemles. Ik weet nu al dat ik veel meer gedaan krijg in veel minder tijd gewoon omdat ik weer in mijn ritme zit.

Feestdagen-pauze

De laatste maand van het jaar is zo druk! Sinterklaasfeest en daarna ook nog Kerst en Oud en Nieuw. En dan hebben wij ook nog een kinderverjaardag in december….

Kinderen raken helemaal uit hun doen van al die feesten. Daarom pleit ik voor een feestdagen-pauze. Even een week niets nadat we afscheid hebben genomen van de Sint en voordat we de kerstboom gaan optuigen.  In de week pauze kunnen de kinderen dan alle spanning van de sinterklaasperiode loslaten en bijkomen. Ik laat de verkleedpakjes van Sint en Piet nog in de huiskamer zodat er nog mee gespeeld kan worden. De aandacht is de dagen na pakjesavond vooral voor het nieuwe speelgoed, dus dat is al fijn.

Als je kind nog volop sinterklaasliedjes wil zingen of zwarte piet wil spelen, lekker doen! Het is voor een kind een manier van verwerken wat hij heeft beleefd. Wij hebben soms zelfs in februari nog een kleine Sint op bezoek die cadeautjes brengt, gezellig toch!

Pas als we ruim een week verder zijn en er door de kinderen al meerdere keren om de kerstboom is gevraagd, maken we samen plannen over het neerzetten en versieren van de kerstboom. Dat werkje bewaar ik dan voor het weekend zodat de kinderen zich er een paar dagen op kunnen verheugen. Persoonlijk vind ik het ook fijn dat het sinterklaasfeest en de kerst echt los van elkaar zijn. Als ik om mij heen luister naar ouders en hun kinderen denk ik dat deze behoefte voor veel meer mensen geldt. Gelukkig werkt de school van onze kinderen ook op deze manier. Maar mocht jouw gastouder, school of opvang dat niet doen, ga dan het gesprek eens aan om te vragen naar de reden dat Sint direct de volgende dag wordt ingeruild door de kerstboom.

Met zo veel activiteiten in een maand helpt het mij om keuzes te maken, niet tegen alles ja te zeggen. Die keuzes maak ik ook voor mijn kinderen om de rust te bewaren. Door te kiezen blijft de agenda overzichtelijk, kan ik veel meer genieten van de feestdagen en blijven de kinderen in het gareel 😉

De Sint is er weer

Het grote kinderfeest is weer begonnen nu Sint-Nicolaas afgelopen zaterdag in Nederland is aangekomen. Voor kinderen is dit een heerlijke maar ook spannende tijd. Vol verwachting je schoentje zetten, misschien wel een piet tegenkomen bij de winkel, kinderen zijn onrustig en dat merk je! Wij volwassenen maken dit feest voor de kinderen mogelijk. Misschien realiseer je het je niet, maar je kan dus veel sturing geven aan de beleving van dit feest. Het beeld dat je wilt meegeven over sinterklaas hoeft niet overeen te komen met dat van het sinterklaasjournaal en je kan er als ouder voor kiezen je kind niet te laten kijken. Op die manier haal je heel wat spanning weg. Immers is er elk jaar weer een ander probleem bij het sinterklaasjournaal van zoekgeraakte cadeaus tot verkeerde verlanglijstjes. Het lijkt misschien leuke en onschuldige tv, maar als je 3 jaar bent en je weet niet of het wel goed komt met pakjesavond is dat echt heel spannend. (meer…)